§ W · Woordenlijst Wat betekent dat ook alweer

Kort uitgelegd,
één regel per term.

Op deze site staat veel vakjargon. Hieronder een korte vertaling van wat het betekent en hoe je het moet lezen.

BirdNET: Open-source AI-model dat vogelgeluiden herkent uit korte fragmenten van drie seconden. Werkt op een Raspberry Pi.
Confidence: Hoe zeker het AI-model is van de soortbepaling, op een schaal van 0 tot 100 procent. Boven de 80 procent is meestal betrouwbaar, daaronder kun je twijfelen.
Vocalisatie: Het type geluid dat de vogel maakt. Onderscheid tussen zang (territorium), roep (contact), alarm (gevaar) en overig (roffel, bedelroep).
Spectrogram: Plaatje van geluid. Horizontaal de tijd, verticaal de toonhoogte. Helderheid is de sterkte. Vogels en vleermuizen hebben elk hun eigen patroon.
Direction category: Bij stereo-opstelling (twee microfoons) een ruwe schatting van of het geluid uit het noorden, zuiden of recht-boven kwam. Werkt het beste boven open lucht.

kHz: Kilohertz, duizend trillingen per seconde. Vleermuissonar zit tussen 15 en 100 kHz, net boven wat een mens kan horen.
Time-expanded: De vleermuis-opname wordt 10× vertraagd zodat de tonen binnen het menselijk gehoor vallen. Klinkt als geklik.
BatDetect2: AI-model van de Universiteit van Tübingen dat vleermuissoorten herkent uit ultrasoon-opnames.
Bavaria: Tweede classifier die naast BatDetect2 draait, getraind op Beierse vleermuisgegevens. Goede tweede mening.
Piekfrequentie: De toonhoogte waarop de sonarroep het hardst was. Per soort vrij constant: Gewone dwergvleermuis ~49 kHz, Rosse vleermuis ~22 kHz.

MTR: Migration Traffic Rate. Het aantal vogels per kilometer breedte per uur dat door een radarvenster passeert. Maat voor hoe druk de trek is.
BirdTAM: Bird Traffic Advisory Map. Europese radarkaart met vogeltrek-intensiteit, gemaakt door samenwerkende meteorologische diensten.
FlySafe: KNMI-systeem dat radarbeelden gebruikt om vogeltrek in beeld te brengen, oorspronkelijk voor luchtvaartveiligheid.

Lux: Eenheid voor lichtniveau. Volle zon is 100.000 lux, een bewolkte dag 10.000, kantoorverlichting 500, volle maan 0,2.
Civil dusk: Burgerschemering. Moment net na zonsondergang als de zon 6 graden onder de horizon staat. Het buiten is dan nog net licht genoeg om zonder kunstlicht te lezen.
Civil dawn: Hetzelfde maar dan ’s ochtends, vlak voor zonsopkomst.
Illumination: Bij de maan: hoeveel procent van de schijf verlicht is. 100 procent is volle maan, 0 procent nieuwe maan.
Altitude: Hoogte boven de horizon in graden. 0 graden is precies op de horizon, 90 graden recht boven je.

Davis Vantage Pro 2: Professioneel weerstation dat elke 30 seconden temperatuur, wind, vocht, druk en regen meet. Industriestandaard voor amateurs en onderzoekers.
Barometertrend: Of de luchtdruk de laatste drie uur stijgt, daalt of stabiel is. Stijgend voorspelt vaak rustig weer, dalend regen of storm.
Windroos: Cirkeldiagram dat laat zien uit welke windrichting de wind de afgelopen periode kwam, en hoe vaak.
m/s: Meter per seconde. 1 m/s is 3,6 km/u. Een briesje is 4 m/s, storm begint bij 21 m/s.

MobileNetV2: Klein AI-model dat snel kan draaien op zwakke hardware zoals een Raspberry Pi. Wordt hier gebruikt om nestkast-foto’s te classificeren naar soort.
Silero VAD: Voice Activity Detection. Filtert menselijke spraak weg uit opnames vóór ze worden geanalyseerd. Privacy-bescherming.
Whisper: AI-spraakmodel van OpenAI. Hier alleen gebruikt om opnames met menselijke stemmen te detecteren en weg te gooien.

ISR: Incremental Static Regeneration. Pagina ververst zichzelf automatisch wanneer iemand ’m bezoekt, in plaats van bij elke push.
SSE: Server-Sent Events. Een open verbinding tussen browser en server waarover events binnenkomen zodra ze gebeuren. Gebruikt voor de live-strip onderaan.
MQTT: Berichten-protocol waarmee de Pi’s hun detecties direct naar de NAS publiceren. Lichtgewicht, betrouwbaar.
Cloudflare Tunnel: Verbinding van de NAS naar het internet zonder dat er een poort open hoeft in de router. Veiliger dan port-forwarding.
BirdNET-Pi: Open-source distributie van BirdNET die op een Raspberry Pi 24/7 luistert. Eigen webinterface en MQTT-publish.